E-Strategia Unii Europejskiej

Izabela Szeląg – Fundacja Instytut Aurea Libertas

AL_logo4

  1. TYTUŁ I KRÓTKI OPIS DOKUMENTÓW

  • „The European eGovernment Action Plan 2011-2015” – Strategia Unii Europejskiej w zakresie administracji elektronicznej na lata 2011-2015.

Strategia Unii Europejskiej w zakresie wykorzystania narzędzi i rozwiązań ICT do wspierania sprawnej, zrównoważonej i innowacyjnej administracji.

Dokument stanowi drugą odsłonę strategii Unii Europejskiej w zakresie polityki eGovernment, którego celem jest urzeczywistnienie wizji rozwoju administracji wyrażonej w Deklaracji z Malmo z 2009 roku.

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0743:FIN:EN:PDF – dostęp na dzień 28.11.2014

  • „Ministerial Declaration on eGovernment” – Deklaracja ministerialna w sprawie administracji elektronicznej.

Deklaracja podpisana  Malmo 18 listopada 2009 roku, w czasie trwania szwedzkiej prezydencji w Unii Europejskiej a podczas ministerialnej konferencji poświęconej zagadnieniu elektronicznej administracji oraz kwestiom z nią związanym zatytułowanej „Teaming up for the eUnion”.

http://ec.europa.eu/digital-agenda/sites/digital-agenda/files/ministerial-declaration-on-egovernment-malmo.pdf – dostęp na dzień 28.11.2014

  • „A vision for public services”

Dokument wydany przez wydział ds. Usług Publicznych Dyrekcji Generalnej Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii Komisji Europejskiej (DG CNECT) ma na celu przedstawienie wizji rozwoju sektora usług publicznych. Nowy kształt i charakter usług publicznych budowany ma być w zgodzie ze standardami nowoczesności i otwartości. Wizji rozwoju zakłada w tym celu szerokie wykorzystanie narzędzi i rozwiązań z obszaru ICT.

Dokument zakłada stworzenie modelu administracji i usług publicznych opartych na szeroko pojętej współpracy, partycypacji oraz transparentności.

http://ec.europa.eu/digital-agenda/en/news/vision-public-services – dostęp na dzień 28.11.2014

  1. POTRZEBY – Punkt wyjścia do działania

Diagnoza aktualnych potrzeb i wyzwań jakie stawiane są przed Unią Europejską w kontekście polityki e-Government skupiają się co do zasady na trzech elementach. Po pierwsze to szeroko pojmowani uczestnicy procesów administracyjnych – a więc obywatele i biznes. Drugim obszarem, na który wskazuje się w dokumentach UE to rozwój technologiczny – stan infrastruktury technicznej i komunikacyjnej, dzięki którym i za pomocą których zmiany i reformy w zakresie usług administracyjnych mają się dokonać. Trzecim elementem jest efektywność ekonomiczna administracji publicznej w UE.

2.1. Społeczeństwo

Kierunek zmian w społeczeństw, jakie towarzyszą ich naturalnemu rozwojowi, stawia przed państwami, a ściślej przed administracją nowe wyzwania oraz konfrontuje z problemami, które z jednej strony dotyczyć mogą znanych już zagadnień, bądź też znanych już problemów, ale w zupełnie nowej odsłonie. Wskazać można tu choćby kwestie takie jak wyzwania z obszaru demografii, zatrudnienia, bezpieczeństwa publicznego, mobilności czy ochrony środowiska.

Jako na ważny element w tym kontekście Komisja Europejska wskazuje na dwa zjawiska tzw. „Generation C – stand for connect, communicate, change” oraz  „sharing society”. Nowe technologie, rozwój tzw. Society 2.0 stają się impulsem dla systematycznego zwiększania się interakcji pomiędzy instytucjami, obywatelami, a instytucjami prywatnymi i publicznymi. Wzajemne relacje w coraz większym stopniu opierają nie tylko na prostej wymianie informacji, ale tworzone są przez mechanizmy przetwarzania, a co ważniejsze dzielenia się. Tym samym Komisja Europejska podkreśla, że znajdujące się w powszechnym użyciu narzędzia komunikacyjne, których zastosowanie można było dotychczas zaobserwować poprzez rozwój mediów społecznościowych, czy w wytwarzaniu się alternatywnego rynku wymiany dóbr, mogą być z sukcesem wykorzystane dla rozwoju demokracji, a w tym przede wszystkim w procesach partycypacyjnych – debatach publicznych, konsultacjach, czy do udziału w procesach decyzyjnych (decision making process).

2.2 Uwarunkowania techniczne

Innowacje technologiczne takie jak open data i rozwój mediów społecznościowych prowadzą z jednej strony do zwiększenia wymiany informacji i wiedzy z drugiej zaś oddziałują na wzmocnienie łączności, otwartości i transparentności na wszystkich szczeblach. Świadomość obywateli w kwestii praw, dostęp do informacji publicznych powodują, że oczekiwania wobec poziomu świadczonych usług publicznych, w szczególności tych skierowanych do osób i podmiotów prywatnych, stale wzrasta. Użytkownicy oczekują usług  lepszych – bardziej zindywidualizowanych, efektywnych, kompletnych, charakteryzujących się transparentnością, sprzyjających partycypacji oraz ograniczających obciążenia administracyjne i biurokrację.

Większe niż dotychczas zastosowanie rozwiązań i narzędzi wykorzystujących ICT sprzyja upodmiotowieniu obywateli w procesach administracyjnych. Działania w zakresie ułatwiania obywatelom dostępu do  informacji oraz przeorganizowania ich pozycji nakierowane jest na dostarczenie możliwości do przetwarzania tych informacji oraz wykorzystywanie ich dla wytwarzania zupełnie nowych produktów i usług bez względu na miejsce i czas. Rozwój nowoczesnych technologii stwarza również warunki dla wytworzenia się przestrzeni dla wymiany dóbr na innych niż rynkowe zasady (wzrost udziału i znaczenia wolnych licencji i open-source software), co z kolei może przełożyć się na zwiększenie decentralizacji wymiany informacji i wiedzy w ramach systemów administracyjnych.

2.3 Efektywność ekonomiczna administracji

Wyzwania ekonomiczne i struktura gospodarcza – to kolejna grupa czynników, które są postrzegane przez Komisję Europejską jako uwarunkowania dla rozwoju elektronicznej administracji w Europie. KE wskazuje jednoznacznie na konieczność podjęcia kroków dla zwiększenia efektywności sektora usług publicznych, jako na kluczową kwestię dla wzrostu gospodarczego. W tym wymiarze strategia wskazuje na prawne i ekonomiczne możliwości wdrażania innowacji w ordynowanych przez siebie sferach życia oraz na oszczędności w zakresie wydatków sektora finansów publicznych w ramach dostarczanych przez siebie usług.

Jako inną grupę okoliczności skłaniających do podjęcia działań na rzecz rozwoju elektronicznej administracji są przewidywane korzyści, jakie niesie ze sobą otwarcie dostępu do informacji publicznych. Komisja przywołuje się w tej kwestii na szacunkowe oszczędności wielkości 15 do nawet 20% oraz  zyski, mogące wynieść nawet 40 miliardów euro rocznie.

2.4 Zmiana priorytetów i roli polityk i administracji publicznej

Ostatnia grupa czynników determinujących działania w zakresie eGov w UE to struktura administracji, która o ile była właściwa dla społeczeństw industrialnych, o tyle jej funkcjonalność już w tak wielkim stopniu nie koresponduje ze społeczeństwem informacyjnym i z właściwymi mu tendencjami do decentralizacji i przeplatania podmiotów i funkcji. Równocześnie należy pamiętać, że integralność, legitymizacja, czy odpowiedzialność pozostają tak samo ważne. Wobec postulowanej coraz większej otwartości społeczeństw, w znacznie większym niż kiedyś stopniu podkreśla się kwestie związane z bezpieczeństwem, ochroną praw oraz równym dostępem i równym traktowaniem dla wszystkich.

Istotnym elementem warunkującym rozwój w zakresie e-Government są dotychczasowe osiągniecia w tej dziedzinie – w tym efekty realizacji pierwszego European eGovernment Action Plan z 2006 roku. Podstawowym rezultatem planu byłą możliwość wymiany doświadczeń w drodze studium dobrych praktyk pomiędzy Państwami Członkowskimi. W wyniku działań zgromadzono informacje na temat pilotażowych wdrożeń projektów w zakresie eGov, a tym samym dano początek dla rozwoju konkretnych rozwiązań dla sektorów takich jak eAdministracja, eZdrowie, polityka włączania (e-Inclusion), dostęp i przetwarzanie informacji publicznych oraz elektroniczny system zamówień publicznych.

2.5. Open government

Rozwój mediów spłecznościowych, wytwarzanie treści, wymiana informacji, a nawet dystrybucja dóbr za pomocą internetu tworzy nową rzeczywistość, nabierającą znaczenia również w odniesieniu do administracji i usług publicznych. Wszystkie te elementy składają się na spójny obraz nowego dyskursu mówienia o administracji – jako o otwartym rządzie, otwart

  1. DZIAŁANIA przewidziane w ramach strategii

European e-Government Action Plan (EGAP), w nawiązaniu do wskazanych w Deklaracji z Malmo celów politycznych, przewiduje trzy rodzaje aktywności, w zależności od rodzaju uczestników, poziomu ich zaangażowania oraz przydzielonych kompetencji.

EGAP rozstrzyga o trzech potencjalnie występujących sytuacjach i nakreśla obszar działania uczestników procesu – Państw Członkowskich oraz Komisji Europejskiej. W pierwszej rozważanej sytuacji rolę lidera przyjmuje Państwo Członkowskie, które dokonuje implementacji strategii w oparciu i z wykorzystaniem własnych środków i doświadczeń, Komisja Europejska przyjmuje natomiast rolę wspierającą działania. W drugim przypadku Państwa Członkowski i Komisja Europejska wspólnie pracują nad rozwijaniem i rozpowszechnianiem usług. Komisja Europejska pełni rolę lidera, podczas gdy Państwo Członkowskie wdraża poszczególne rozwiązania samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Trzeci scenariusz aktywności zakłada z kolei dominującą rolę Komisji Europejskiej, która opiera się na tworzeniu warunków dla wdrożeń, w tym wytworzenie instrumentów prawnych, procedur, ustanowienie standardów, ustalenie planu działania, zasad współpracy, standardów technicznych.

3.1. USER EMPOWERMENT – działania mające na celu aktywizację uczestników procesów przebiegających w ramach systemu administracyjnego, w tym przede wszystkim obywateli, przedsiębiorców i inne podmioty poprzez zastosowanie nowych narzędzi technicznych.

– Usługi administracyjne stworzone i dostosowane do zdefiniowanych potrzeb użytkowników.

W ramach priorytetu zakłada się uelastycznienie wykorzystywanych do kontaktów z administracją publiczną narzędzi miedzy innymi poprzez dostarczanie usług przez różne kanały w tym w szerszym zakresie wykorzystywanie internetu, telefonu, telewizji czy urządzeń mobilnych.

Rolą Komisji Europejskiej w ramach priorytetu jest ustalenie wspólnie z Państwami Członkowskimi celów oraz kryteriów oceny efektów wdrażania oraz organizacja forum wymiany informacji oraz doświadczeń wdrożeniowych na poziomie narodowym , regionalnym i lokalnym jako wsparcie dla dodatkowych działań (2011-2013). Rolą Państw Członkowskich jest z kolei wdrażanie spersonalizowanych internetowych serwisów administracyjnych, zawierających funkcje takie jak monitorowanie stopnia zaawansowania realizacji usługi administracyjnej (2013).

– Usługi administracyjne zintegrowane z sieciami i serwisami społecznościami  (Web 2.0) – usługi zaprojektowane i stworzone z udziałem obywateli, społeczeństwa obywatelskiego oraz przedstawicieli biznesu.

W ramach priorytetu przewiduje się analizę dostępnych narzędzi ICT, efektywność kosztową i  ekonomiczną oraz możliwości ich zastosowania w administracji dla zapewnienia realizacji usług publicznych na wysokim poziomie.

Rolą Komisji Europejskiej jest analiza zaangażowania uczestników procesów administracyjnych oraz określenia czynników determinujących ich udział i zaangażowanie w planowanie i tworzenie usług dla e-administracji, a dalej przygotowanie rekomendacji przy udziale i dla Państw Członkowskich (2011). W dalszej kolejności zakłada się zestawienie wiedzy oraz zdobytych doświadczeń z przyjętymi celami i założeniami dla rozpowszechniania usług opartych na szeroko pojętej współpracy (2011-2013).

– Przetwarzanie/powtórne wykorzystanie informacji publicznej.

W ramach priorytetu przewiduje się stworzenie systemu dostępu do informacji publicznych takich jak dane statystyczne, dane demograficzne itp. Informacje publiczne będą udostępniane z przeznaczeniem ich wykorzystywania i przetwarzania przez obywateli oraz inne podmioty (przedsiębiorcy, instytucje III sektora) dla wskazania innych zastosowań – tj. wytworzenia nowych produktów bądź też usług.

Rolą Komisji Europejskiej są działania mające na celu  wzmocnienie udziału udostępnianych z przeznaczeniem do powtórnego wykorzystania informacji publicznych  – zakładanie portali z przeznaczeniem na publikowanie informacji publicznych, publikujących dane w różnych językach i z wykorzystaniem różnych formatów.  Komisja oceni jak serwisy, portale i katalogi z informacjami publicznymi powinny być wdrażane i rozwijane przez Państwa Członkowskie (2011), stworzy warunki i przestrzeń dla współpracy i wymiany wiedzy oraz doświadczeń w ramach realizacji polityki udostępniania informacji publicznych(2011-2013). Ponadto zakłada się zrewidowanie prawodawstwa, w tym dyrektyw w zakresie udostępniania  informacji publicznej w celu opracowania strategii dla Unii Europejskiej (2011-2012).

– Transparentność i wzrost zaufania do administracji publicznej.

W ramach priorytetu przewiduje się działania mające na celu poprawę transparentności w postępowaniu organów administracji publicznej oraz sposobu, trybu i zakresu wykorzystywania przez nie danych osobowych.

Rolą Komisji Europejskiej jest ustalenie we współpracy z Państwami Członkowskimi ustalenie zasad dla przejrzystości i transparentności w administracji publicznej oraz stworzenie warunków dla wymiany wiedzy i doświadczeń w skali UE w tym zakresie (2011).

Państwa Członkowskie, przy wsparciu Komisji Europejskiej mają za zadanie zapewnić dostęp online do informacji (na temat prawa, regulacji, realizowanych polityk i finansowania) (2013) oraz umożliwić obywatelom elektroniczny dostęp do ich danych personalnych oraz informacji jak dane są wykorzystywane (2014).

– Zwiększenie zaangażowania obywateli i przedsiębiorców w procesy oraz działania zmierzające do zwiększenia ich udziału w podejmowaniu decyzji i wypracowaniu polityk.

W ramach priorytetu przewiduje się działania zmierzające do rozwijania i promowania bardziej użytecznych i efektywnych sposobów komunikacji i konsultacji, w tym tych stosujących narzędzia ICT. Komisja Europejska wskazuje na angażowanie obywateli i innych uczestników procesów administracyjnych, w tym przede wszystkim przedstawicieli biznesu w debatach publicznych, konsultacjach i negocjowaniu, a także podejmowaniu decyzji dotyczących polityk. Celem nadrzędnym jest wspieranie poszczególnych rządów i administracji w wypracowywaniu rozwiązań w większym stopniu korespondujących z definiowanymi oczekiwaniami i potrzebami, a przez to charakteryzujących się większym zrozumieniem ze strony odbiorców, uzyskaniem realnego wpływu oraz większą efektywnością ekonomiczną. Kluczowe znaczenie w realizacji priorytetu Komisja Europejska przypisuje wypracowanym w ramach realizowanych programów ramowych (7 Program Ramowy Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji oraz Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji) rezultatom i rozwiązaniom w zakresie modelowania procesów decyzyjnych zachodzących pomiędzy obywatelami, przedsiębiorcami a przedstawicielami administracji publicznej.

Rolą Komisji Europejskiej w ramach priorytetu będzie współpraca z Państwami Członkowskimi na rzecz rozwijania serwisów i rozwiązań elektronicznych wspierających obywateli w inicjowaniu działań i przedkładaniu swoich propozycji (2011). Komisja Europejska ponadto zobowiązana jest do dokonania oceny  istniejących programów badawczych i włączenie nowych, podejmowanych w ramach 7 Programu Ramowego w latach 2011-2012 oraz stworzenie warunków dla dalszej wymiany wiedzy i doświadczeń (2011). W ramach priorytetu Państwa Członkowskie i Komisja Europejska oraz inne instytucje o charakterze reprezentatywnym (takie jak parlamenty) mają także rozwijać serwisy i narzędzia, które dadzą możliwość interesariuszom zaangażowania się w debatę publiczną oraz proces decyzyjny poprzez programy pilotażowe i demonstracje wdrożeń (2011-2015).

3.3. Internal Market – działania mające na celu zastosowanie rozwiązań w zakresie wspierania rozwoju rynku wewnętrznego Unii Europejskiej – mobilność obywateli UE, mobilność przedsiębiorców.

– Usługi dla biznesu.

W ramach priorytetu, bazując na dotychczasowych doświadczeniach, przewidziane są działania wspierające rozwój funkcjonujących już rozwiązań  dla przedsiębiorców, którzy domniemanie powinni mieć zapewnioną swobodę prowadzenia działalności gospodarczej na terenie całej Unii Europejskiej  – w tym łatwy dostęp do systemu zamówień publicznych oraz zapewnioną na wysokim poziomie dostępność w kontaktach z przedstawicielami administracji publicznej w kraju gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza.

W roku 2011, jako inicjatywy wspierające rozwój rynku wewnętrznego, funkcjonowały dwie inicjatywy: SPOCS (Simple Procedures Online for Cross-border Services) – system, który ma na celu eliminowanie utrudnień proceduralno-administracyjnych, napotykanych przez przedsiębiorców, chcących oferować swoje usługi w skali europejskiej (np. punkty kontaktowe dla przedsiębiorców, wypracowanie powiązanych rozwiązań proceduralnych – e-procedury) oraz PEPPOL (Pan-European Public eProcurement On-Line) – system przetargów publicznych prowadzonych online (na każdym etapie przetargu), niwelujący tym samym bariery dostępności powstające z uwagi na kraj pochodzenia potencjalnego uczestnika postępowania.

Strategia zakłada, że do 2015 roku zostaną wypracowane rozwiązania proceduralnie i techniczne, które pozwolą na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej poza krajem pochodzenia oraz stworzą możliwość dla dostarczenia usług dla administracji publicznej w skali europejskiej. Wszystkie te działania będą mogły odbywać się zdalnie, z wykorzystaniem internetu.

Strategia przewiduje, że Komisja Europejska oraz Państwa Członkowskie w pierwszej kolejności dokonają oceny funkcjonalności dotychczas stosowanych rozwiązań (SPOCS i PEPPOL) oraz dopełnią starań na rzecz ich dalszego rozwoju (2011). Komisja Europejska opracuje Białą Księgę zawierającą propozycje konkretnych rozwiązań w zakresie wdrożenia systemu jednolitego w skali UE systemu zamówień publicznych (2011). Państwa Członkowskie zobowiązane zostały do wprowadzenia usług publicznych w standardzie międzynarodowym, bazując na doświadczeniach SPOCS i PEPPOL (2012-2014) ponadto Państwa Członkowskie zapewnią funkcjonowanie „punktów kontaktowych drugiej generacji” dla przedsiębiorców jako w pełni wyposażone podmioty e-administracji.

– Mobilność osób.

Działania mające na celu ułatwienie przemieszczania się osób w obszarze Unii Europejskiej, przy wykorzystaniu usług elektronicznej administracji – bezpieczne dostarczanie i przechowywanie danych osobowych. Jako przykład Komisja Europejska wskazuje eDelivery of documents and information – system umożliwiający zdalny dostęp do niezbędnych do podjęcia nauki, pracy czy przystąpienia do systemu świadczeń społecznych dokumentów osobowych takich jak choćby świadectwo urodzenia.

Rolą Komisji Europejskiej w ramach priorytetu jest wspierania wymiany wiedzy i dobrych praktyk oraz koordynowanie działań na rzecz rozwijania rozwiązań dostępu do danych osobowych (2012-2014). Państwa Członkowskie zobowiązane zostały do przekształcenia swoich systemów przechowywania i udostępniania danych osobowych tak aby każdy obywatel mógł uczyć się, pracować, mieszkać, korzystać z opieki zdrowotnej w dowolnie wybranym przez siebie kraju UE.

– eUsługi w skali Unii Europejskiej

Działania mające na celu wymianę doświadczeń i poczynionych podczas wdrażania programów pilotażowych, a zmierzające do wypracowania  przez Komisję Europejską oraz Państwa Członkowskie rozwiązań aplikowanych w skali całej Unii Europejskiej.

Państwa Członkowskie oraz Komisja Europejska mają za zadanie ocenić gotowość do tego typu wdrożeń poprzez analizę i identyfikację potencjalnych trudności natury prawnej, technicznej, czy instytucjonalnej (2011). Państwa Członkowskie wskażą kluczowe usługi, oraz określą cykl ich wdrożenia na lata 2012-2015 (2011). Ponadto Komisja Europejska zakłada działania wspierające i koordynujące działania Państw Członkowskich w ramach realizowanych przez siebie wdrożeń pilotażowych i będzie wspierać podejmowanie realizacji nowych projektów jako rezultatów wykorzystywania rezultatów pomiędzy nimi (2012-2015). Komisja Europejska wraz z Państwami Członkowskimi podejmie prace nad wdrożeniami jednolitych dla wszystkich państwa UE usług w zakresie e-Środowiska.

3.4. Skuteczna i efektywna administracja – wykorzystania narzędzi ICT jako metoda reorganizacji administracji.

– Poprawa organizacji administracji publicznej.

Stosowane  rozwiązania ICT z obszaru e-administracji koncentrować się będą na poprawie organizacji, polepszenia jakości dostarczanych usług publicznych oraz zmniejszaniu kosztów. Działania zakładają wymianę wiedzy i doświadczeń  w ramach UE. Strategia wskazuje na portal ePractice.eu (https://joinup.ec.europa.eu) jako kluczowe narzędzie dla wymiany i komunikacji w obszarze eGovernment w Unii Europejskiej. Strategia zakłada czynny udział Komisji Europejskiej, zarówno na poziomie wdrażania nowoczesnych i odpowiednich  procedur i rozwiązań technologicznych z obszaru eGov, jak również wsparcie dla rozwiązań usprawniających, ułatwiających i upraszczających proces komunikacji z Komisją Europejską.

W ramach priorytetu kluczowa rola przypisana jest Komisji Europejskiej. Po pierwsze Komisja Europejska ma za podjąć działania na rzecz ułatwienia wymiany informacji, promować wykorzystywanie nowych, sprawdzonych u Państw Członkowskich rozwiązań i aplikacji oraz badać nowe podejścia dla wspierania Państw Członkowskich w ulepszaniu procesów organizacyjnych (2011). Po drugie Komisja Europejska dokona przeorganizowania portalu ePractice w efektywne narzędzie dla wymiany informacji i dobrych praktyk w zakresie eGovernment, eHealth, eParticipation oraz eInclusive dla Państw Członkowskich i innych podmiotów zaangażowanych budowanie i rozwijanie e-administracji w UE (2011-2012). Po trzecie Komisja Europejska będzie sukcesywnie wdrażać wytyczne strategii eCommission Action Plan for 2011 -2015, a  w tym elektroniczny system zamówień publicznych, wytyczne dla systemu informacji publicznych oraz transparentności administracji publicznej (2011-2015). Po czwarte Komisja Europejska w ścisłej współpracy z państwami Członkowskimi opracuje program wymiany pracowników administracyjnych pomiędzy państwami w Ramach UE.

– Ograniczenie obciążeń administracyjnych.

Działania w ramach priorytetu skierowane są eliminowaniu niepotrzebnych obciążeń proceduralnych i administracyjnych. W ramach priorytetu zakłada się działania skierowane m. in. na bardziej efektywnym wykorzystywaniu zgromadzonych już informacji oraz na wdrożeniach zasady „tylko raz” („once-only”) w odniesieniu od pozyskiwania informacji od obywateli.

Komisja Europejska razem z Państwami Członkowskimi, podejmie działania na rzecz zbudowania forum wymiany doświadczeń w zakresie opracowywania i wdrażania systemów opartych na zasadzie „once-only” oraz opracowaniu i wdrażaniu procedur i rozwiązań opartych na dominującej roli elektronicznych usług i komunikacji. Ponadto strategia zakłada przeprowadzenie badań i przeprowadzenie analizy zysków i kosztów oraz opracowanie harmonogramu dla dalszych wdrożeń (2011-2013).

– Ekologiczna administracja (Greeen Government)

Działania w ramach priorytetu wpisują się w strategię ekologiczna dla Unii Europejskiej, a tym samym zadania dla administracji są definiowane również przez ważne strategicznie kwestie takie jak ograniczenie emisji dwutlenku węgla, czy zrównoważone użytkowanie energii np. poprzez wprowadzenie systemu elektronicznej archiwizacji dokumentów, czy możliwość odbycia wideokonferencji zamiast podróży.

Zadaniem Komisji Europejskiej będzie rozpoznanie zarówno potencjalnych rozwiązań administracyjnych jak i udanych wdrożeń w zakresie eGovernment przyczyniających się do ograniczenia emisji dwutlenku węgla (2012). Państwa Członkowskie z kolei mają za zadanie rozwijanie i przyjęcie wskaźników i procedur ewaluacyjnych redukcji CO2 w ramach świadczonych przez siebie usługach administracyjnych (2013).

3.5. E Government – warunki wstępne

Jednym z kluczowych działań na jakie wskazuje strategia UE w dziedzinie e-administracji to określenie warunków wstępnych, identyfikacja i wskazanie podstawowych uczestników planowanych procesów informatyzacji i digitalizacji w administracji.

– Interoperacyjność systemów

Jednym z podstawowych warunków dla rozwoju e-administracji jest interoperacyjność systemów administracyjnych, które umożliwią otwarty dostęp do e-usług administracyjnych w skali całej Unii Europejskiej, bez względu na ich narodowy charakter. Strategia skupia się na takich rozwiązaniach, które w największym stopniu przyczynią się do zwiększenia efektywności wykorzystywanych zasobów oraz dostarczanych usług publicznych.

Główny nacisk położony ma zostać na działania zmierzające do wypracowania i wdrożenia standardów w dziedzinie interoperacyjności systemów administracyjnych pomiędzy Państwami Członkowskimi.

Zadaniem Komisji Europejskiej będzie wdrożenie rozwiązań przyjętych w ramach dwóch kluczowych dokumentów – European Interoperability Framework oraz European Interoperability Strategy (2011-2015).  Ponadto Komisja Europejska zobowiązana została do stworzenia forum wymiany opinii i doświadczeń w tym wymiarze oraz do promowania udostępniania oraz wykorzystywania wdrożonych już rozwiązań, a tym samym działać na rzecz wytworzenia interoperacyjnych systemów e-usług. Działanie obejmuje stworzenie interfejsu aby uzyskać dostęp i w konsekwencji używać danych i zasobów Państw Członkowskich (2012). Państwa Członkowskie z kolei zostały zobowiązane do uzgodnienia swoich programów działania na rzecz interoperacyjności systemów administracyjnych  do tego przyjętego w ramach EIF.

–  Dostępność do e-usług

Drugim warunkiem wstępnym jest określenie dostępności do e-usług. Kluczowym elementem w tym zakresie jest system identyfikacji, autoryzacji uprawnień oraz bezpieczeństwo samych użytkowników. Aby stworzyć efektywną i sprawą e-Administrację na poziomie europejskim  konieczne jest  stworzenie systemu, który zapewni bezpieczne, ale i sprawne korzystanie z usług, również w obszarze identyfikacji i autoryzacji uprawnień użytkowników. Działania w tym zakresie zostały zapoczątkowane projektem STORK, którego celem było stworzenie ram i specyfikacji dla interoperacyjności systemów elektronicznej tożsamości. W ramach priorytetu zostaną podjęte działania, które będą miały na celu stworzenie systemu identyfikacji odbiorców usług administracyjnych (osób prywatnych oraz podmiotów prawnych) w skali Europy.

Planowane działania będą stanowiły uzupełnienie istniejących już w tym zakresie strategii i planów – w tym przede wszystkim: European Action Plan for eSignatures and eIdentification oraz eSignature Directive (2011). Podjęte na forum Komisji działania zostaną przestawione do zaaprobowania Radzie Unii Europejskiej oraz Parlamentowi Europejskiemu (2012). Państwa Członkowskie zostały zobowiązana do wdrożenia procedur w zakresie elektroniczne tożsamości opracowanych w oparciu o STORK i inne projekty.

– Innowacyjność eGovernment

Nowa generacja usług eGov będzie się opierać na innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych takich jak „chmura” usług publicznych oraz SOA – czyli service oriented architecture, tak aby stworzyć otwarte i dostosowane do potrzeb i możliwości użytkowników usługi administracyjne, przy równoczesnym obniżaniu kosztów narzędzi ICT. Strategia zakłada wdrażanie programów pilotażowych w zakresie e-usług. Rządy będą zobligowane do zmodyfikowania infrastruktury swoich systemów administracyjnych  – ich zaktualizowania do IPv6.

W ramach strategii Komisja Europejska przeprowadzi badanie oraz sporządzi rekomendacje w zakresie zastosowania rozwiązań takich jak SOA, czy chmury do usług administracyjnych. Ponadto Komisja Europejska podejmie działania w ramach programu CIP na rzecz wsparcia administracji w pilotażowych wdrożeniach aktualizacji protokołów IPv6 (2011). Komisja Europejska wdroży programy pilotażowe i demonstracyjne, których celem będzie przedstawienie jak eAdministracja może bardziej efektywnie i  elastycznie dostarczać usług z wykorzystaniem innowacyjnych struktur i technologii.

3.6. Wdrażanie strategii

Państwa Członkowskie są zobowiązane do pełnego wdrożenia politycznych priorytetów wytyczonych w Deklaracji z Malmo z 2009 roku, co wyrażone ma zostać w zapisach dokumentów strategicznych i programowych w zakresie e-Government (2012-2013). Realizacja strategii UE będzie z kolei odbywała się we współpracy pomiędzy Komisją Europejską a Państwami Członkowskimi.

W ramach zarządzania wdrażaniem strategii powołany zostanie zespół ekspertów, do którego delegowane będą osoby odpowiedzialne w poszczególnych państwach członkowskich do wdrożenia strategii eGov (2011). Zespół współpracować będzie z zespołem ekspertów ds. realizacji Europejskiej Agendy Cyfrowej oraz Komitetem Programu ISA.

Plan wdrożenia zakłada stałą współpracę, konsultacje, monitoring oraz bieżącą ewaluację postępów realizacji strategii. Ocena dokonywana będzie rok rocznie z wykorzystaniem różnorodnych narzędzi (benchmarking, bench-learning, selfassessment itp.) i metod (analiza danych publicznych, analiza stron internetowych, badanie użytkowników, wywiady itp.). Państwa Członkowskie są zobowiązane do upowszechniania stosowanych narzędzi dla analizy i oceny wdrożeń innym państwom oraz Komisji Europejskiej w celu wypracowania wspólnych narzędzi ewaluacyjnych (2013-2015).